Koronabirusa Sakanan

COVID-19a zaintzeko estrategia berria

Jendea musukoarekin kalean. ARTXIBOA

Gaur sartu da indarrean koronabirusari aurre egiteko neurri berriak. Kasu larriei eta espazio eta pertsona kalteberei lehentasuna ematen die. Populazio orokorraren gehiengoak ez du probarik egin beharko, ezta isolamendurik bete ere.

COVID-19 gaitzaren kontrako Zaintza eta Kontrol Estrategiaren eguneratzea gaur sartu da indarrean. Aldaketa egiteko osasun arduradunek kontuan izan dute txertaketa estaldura handia eta Osasunbidean laguntza zerbitzuen okupazio txikiari esker, trantsizio fase berri honi aurre egin ahal izango zaio. Estrategia berriaren arabera, populazio orokorraren gehiengoak ez du probarik egin beharko, ezta isolamendurik bete ere; osasun langileen eta langile soziosanitarioen eta gune soziosanitarioetako egoiliarren kasuan, berriz, bost egunekoak izango dira, eta horietan kasuen identifikazioa eta kontaktuen azterketa mantentzen dira. 

Probak nori? 
60 urtetik gorakoak, berezko edo kanpoko kausagatik immunodeprimituak eta haurdunak.
Osasun-zentro asistentzialetan, zentro soziosanitarioetan eta eguneko zentroetan, espetxeetan eta instituzionalizatutako pertsonak dituzten beste leku batzuetan bizi diren, joaten diren, ospitaleratuta dauden edo lan egiten duten pertsonak, bai eta pertsona ahulei laguntza eta zaintza ematen dieten langileak ere.

Beheko bideetan arnas infekzio akutua duten eta ospitaleratu behar diren pertsonak (ahal dela, PCR).

Jakin badakigu azken 14 egunetan interes- edo kezka-aldaera bat zirkulatzen ari den eskualde batean egon dela.

Hala ere, osasun-profesionalak proba bat irizpide klinikoaren arabera egin behar dela adierazi ahal izango du, baina estrategiak ez du hori gomendatzen autodiagnostiko-test batean emaitza positiboa dutenentzat, aurreko ataletako batean ez badago.

Sintoma arinak dituztenei gomendatzen zaie beren komunitateko osasun-sistemarekin harremanetan jartzea eta etxean egotea emaitza positiboa bada baieztatutako kasu gisa erabiliko den emaitza lortu arte, eta negatiboa bada, profesionalek adierazitako jarraibideak bete beharko dituzte.

Positiboa izatekotan, zer?
Sintoma arinekin baieztatutako kasu guztiek ez dute isolatu beharko, baizik eta "arreta handiz ibili eta interakzio sozialak ahalik eta gehien murriztu maskara etengabe erabiliz eta sintomak hasi ondorengo 10 egunetan eskuen higiene egokia mantenduz".

Bereziki saihestuko dute pertsona ahulekin harremanetan egotea eta ekitaldi jendetsuetan parte hartzea, eta, "Ahal den guztietan eta sintomatologiagatik aldi baterako ezintasunik ez badu", telelana egingo dute.

Ez, ordea, eremu ahuletan lan egiten dutenek edo pertsona horiei laguntza eta zaintza ematen dietenek: kasu horretan, ez dira lanera joango sintomak hasi edo diagnostiko-data igaro eta lehen 5 egunetan, eta, denbora hori igaro ondoren, antigenoen proba bat egingo da, betiere desagertu eta 24 ordu igaro badira. Ezezkoa bada, lanera itzuli ahal izango da.

Aitzitik, positiboa bada, 24 ordutik behin errepikatu ahal izango da testa, emaitza negatiboa lortu arte.

Ospitaleratuta daudenek isolatuta egon beharko dute ospitaleratzean, proba negatibo bat edo birus-karga baxuekin bateragarria den PCR positibo bat lortu arte, baina profesionalek gomendio horiek egokitu ahal izango dituzte egoera bakoitza baloratu ondoren.


Eta kontaktu estuekin?
Kontaktu estuak soilik identifikatuko dira kalteberatzat jotzen diren eremuetan, eta jarraipena egin eta 3-5 egunera proba bat egitea adieraziko zaie.

Martxoaren hasieran ezarri zen bezala, kontaktu estuek ez dute koarentenarik egingo, baina azken esposizioaren ondorengo 10 egunetan kontu handiz ibiltzea gomendatzen zaie, eta interakzio sozialak ahalik eta gehien murriztea, batez ere pertsona ahulekiko kontaktua.


Toki jakinak
Egoitzak eta zentro soziosanitarioak: probei eta isolamenduari buruz azaldutakoaz gain, estrategiak adierazten du leku horietan esku hartzeko eta kontrolatzeko neurri espezifikoak aplikatuko direla egoiliarren kasuan kasu bakar bat detektatzen denean edo langileen kasuan hiru kasu detektatzen direnean.

Espetxeak: lehendik dagoen protokolo espezifikoan ezarritakoari jarraituko zaio.

Ikastetxeak: ez du jarduera edo neurri espezifikorik ezartzen; antolamendu-alderdiak dagoeneko deskribatuta daude ikastetxeen prebentzio- eta higiene-neurriei buruzko dokumentuan.
Beste lantoki batzuk: laneko arriskuen prebentziorako zerbitzuetarako prozedurak jasotzen dituen neurri zehatzak baino ez dira ezarriko.

Osasun-zentroak: ez da beharrezkotzat jotzen, oro har, ospitaleratu aurretik edo laguntza-jarduera jakin batzuk egin aurretik baheketak egitea. Nolanahi ere, ospitaleek aintzat hartu ahal izango dituzte egoera espezifikoetan, paziente kalteberak babesteko.